انواع میلگرد و تفاوت های آن ها

از آن جا که امروزه در همه پروژه های ساخت و ساز از میلگرد استفاده می شود، دانستن انواع، تفاوت و همچنین کاربردهای مختلف آن بسیار ضروری است.

میلگرد نوعی میله فولادی است که بر اساس ظاهر و نوع به انواع مختلفی تقسیم می شود. در ادامه با انواع، تفاوت و کاربردهای میلگرد بیشتر آشنا خواهیم شد.

انواع میلگرد

میلگردها بر اساس ظاهر به دو دسته ساده (A1) و آجدار (A2 A3 A4) و بر اساس نوع یا جنس به شش دسته اروپایی، پرکربن یا سیاه، میلگرد با پوشش اپوکسی، گالوانیزه، فولادی ضد زنگ و میلگرد پلیمری تقسیم می شوند. در ادامه به تفاوت و کاربردهای هر یک خواهیم پرداخت.

برای درک بهتر مطلب این نکته را یادآور می شویم که هر کجا  به میلگرد A1 برخوردیم منظورمان همان میلگرد ساده یا صاف است و هر کجا انواع A2 A3 A4  را دیدیم منظور میلگرد آجدار است.

تقسیم بندی میلگرد بر اساس ظاهر

در بالا به طور مختصر به تقسیم بندی میلگرد براساس ظاهر و نوع اشاره شد.اکنون به تقسیم بندی آن براساس ظاهر خواهیم پرداخت:

میلگرد ساده  (A1)

سطح فولادی کاملاً صاف و یکنواختی است که در سایزهای ۶ تا ۵۰ میلی‌متر موجود و قابل استفاده هستند.یکی از موارد مصرف میلگرد ساده در ساخت درز انقباض به منظور استفاده در خیابان‌ها و فرودگاه است.درز انقباض برای جلوگیری از جمع شدگی و ترک خوردن،در فواصل معین بین بتن‌ها جایگذاری می شوند تا از بروز ترک خوردگی جلوگیری کنند.بیشترین مصرف میلگرد ساده در موارد صنعتی مثل ساخت پیچ و مهره، میخ و برخی اتصالات است. لازم به ذکر است از حیث استاندارد میلگرد ساده را با نام A1 نشان می دهند.

میلگرد آجدار  (A2 A3 A4)

این نوع میلگرد دارای سطحی زبر و آجدار است.بر حسب استاندارد تعیین شده این نوع از میلگردها خود به سه دسته (A2 A3 A4) تقسیم بندی می شوند که هر کدام ویژگی و کاربرد خاصی دارند.

بیشترین کاربرد میلگرد آجدار در ساختمان سازی است‌. لازم است در این جا به این نکته اشاره کرد که میلگردها از لحاظ شکل عرضه به دو دسته شاخه ای و کلاف تقسیم می شوند.

انواع میلگرد

تقسیم بندی میلگرد بر اساس نوع

بعد از اشاره به تقسیم بندی میلگرد از نظر ظاهر قصد داریم با توجه به نوع به آن بپردازیم:

میلگرد اروپایی: میلگرد اروپایی عموماً از منگنز ساخته شده است.از حیث خم شوندگی مقاوم‌ترین نوع میلگرد است که باعث می شود در مناطق زلزله‌خیز یا سازه هایی که ساختاری یکپارچه دارند، استفاده نشود.

میلگرد پرکربن یا سیاه: رایج ترین نوع میلگرد است که در اکثر پروژه ها از آن استفاده می شود.از نقاط ضعف آن می‌توان به فرسایش زودهنگام آن اشاره کرد که در صورت زیاد بودن فرسودگی باعث شکسته شدن بتن های اطراف می‌شود اما از لحاظ قدرت و استحکام کششی بهترین نوع میلگرد است.

میلگرد با پوشش اپوکسی: همان میلگرد سیاه با پوشش اپوکسی است. پوشش اپوکسی بسیار ظریف است اما در برابر خوردگی مقاوم تر است. هر چه آسیب وارده به آن بیشتر باشد، به خوردگی مقاومت کمتری نشان می دهد.

میلگرد گالوانیزه: تفاوت عمده این میلگرد با نوع اپوکسی در این است که گالوانیزه ۴۰ برابر مقاومت بیشتری دارد و همین امر باعث گرانتر شدن این نوع میلگرد از نوع اپوکسی شده است.

میلگرد فولادی ضد‌ زنگ: این نوع میلگرد به عنوان بهترین نوع میلگرد و در عین حال گران ترین نوع آن شناخته می شود.مقاومت آن در برابر خوردگی ۱۵۰۰ برابر بیشتر از نوع سیاه آن است.

میلگرد پلیمری (GFRP): این میلگرد به دلیل مقاومت عالی و مناسبی که در برابر سولفات ها و کلرید ها و همچنین مقاومت در برابر زنگ زدگی و خوردگی دارد بسیار مورد استفاده قرار می گیرد.جنس این محصول کامپوزیتی است و در محیط‌های خورنده و اسیدی کارایی بالایی دارد به همین جهت به جای میلگردهای فولادی استفاده می‌شود.این مصالح با خواصی که دارند باعث کاهش قطر و افزایش فاصله‌ بین میلگردها در ساختار بتنی مسلح مثل تونل‌ها ، فوندانسیون و … می‌شوند. از این رو در برابر ارتعاشات ناشی از زلزله مقاومتی ندارند.

انواع میلگرد در ساختمان سازی

در ساختمان­ سازی برای برقراری تعادل بین دو نیروی فشاری و کششی از میلگرد استفاده می شود. به بیان دیگر از آن جا که مقاومت فشاری بتن بسیار بالا ولی مقاومت کششی آن ضعیف است از میلگرد آجدار که امری حیاتی و ضروری در ساختمان سازی است استفاده می شود.

میلگرد آرماتوربندی

به انواع میلگرد یا مقاطع فولادی که از آن ساخته شده ­اند آرماتور می گویند .اصلی ترین کاربرد آرماتور افزایش استحکام و مقاومت سازه است. آرماتوربندی به فرایند درگیر کردن بتن با میلگرد و مقاطع فولادی تولید شده از آن به منظور رسیدن به مقاومت کششی مطلوب می گویند. آرماتور‌‌ها شکل‌های گوناگونی دارند که از مهمترین آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

خاموت : برای جلوگیری از بیرون زدگی آرماتورها و گسترش ترک استفاده می شود.

راستا : جهت افزایش مقاومت کششی بتن استفاده می شود.

سنجاقی : برای تقویت مقاومت برشی خاموت‌ها و اتصال کامل بین میلگردهای طولی و خاموت.

خرک : برای آرماتوربندی درون قالب استفاده می‌شود.

رکابی : برای ممتد نگه داشتن آرماتورهای طولی یا عمودی در بتن ریزی استفاده می شود.

ادکا : برای تحمل نمودن لنگرهای منفی و استحکام سقف و ترک نخوردن آن از محل تیر حمال استفاده می شود.

میلگرد های تقویتی و ترانس

همان گونه که گفتیم میلگردها انواع مختلفی دارند مثل ساده و آجدار که معمولاً نوع آجدار آن کاربرد بیشتری دارد. به دلیل این که آج های موجود بر روی سطح محصول باعث درگیری بیشتر بتن شده و در نتیجه استحکام آن افزایش می یابد.

حال نوع دیگری از میلگرد وجود دارد که باعث افزایش مقاومت کششی و خمشی بتن می شود و از شکستن آن جلوگیری می کند. به این نوع، میلگرد تقویتی گفته می‌شود. میلگرد تقویتی پرکاربردترین نوع میلگرد است که می توان از آن در تیرچه بلوک ، طراحی دیوار برشی و فوندانسیون استفاده کرد.

نوع دیگری از میلگرد که بیشتر در مصارف تزئینی مانند فرفوژه ، شبکه‌بندی و تقویت سازه بسیار کاربرد دارد میلگرد ترانس است که انواع مختلفی همچون ترانس تک پولیش، دو پولیش، ترانس کششی یا روغنی، سنگ خورده (سر زرد و سر‌ قرمز)، بلبرینگ خور، مفتول، تسمه، چهارپهلو ترانس تسمه و شش پر دارد.

نحوه تشخیص و تفاوت میلگردهای A1 A2 A3 A4

برای تشخیص انواع میلگرد کافیست به ظاهر آن‌ها نگاه کنیم. میلگردهای A1 از جنس فولاد نرم و معمولاً صاف و بدون آج هستند، اما میلگردهای A3 A2 و A4 به دلیل داشتن آج به راحتی از نوع A1 قابل تشخیص هستند. اما تشخیص مابقی بدین گونه است که A2 دارای آج مارپیچ ، A3 جناقی و A4 دارای آج دوکی شکل هستند.

پیش از آن که به تفاوت‌های میلگردهای ذکر شده بپردازیم بیان این نکته لازم است که این تقسیم‌ بندی به استاندارد ۵۷۸۱ GOST روسیه باز می‌گردد که علی رغم تغییر استاندارد آن به استاندارد ملی ۳۱۳۲ ایران، همچنان در بازار آهن آلات کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از حیث تفاوت می‌توان علاوه بر نکات اشاره شده چون آجدار یا صاف بودن به این موارد اشاره کرد که میلگرد A1 میلگردی نرم است و به دلیل ترکیب شیمیایی کم کربن قابلیت استفاده زیادی در مصارف جوشکاری دارد. اما میلگرد A2 میلگردی نیمه خشک و نیمه نرم است که برای ساختمان سازی و تولید خاموت کاربرد بسیاری دارد. میلگرد A3 خشک است و برای فعالیت‌های ساختمانی قابل استفاده اما برای جوشکاری غیر قابل استفاده می باشد. نوع A4 که آجدار دوکی شکل است به دلیل استحکام بالا سبب جلوگیری از اتلاف منابع می‌شود.

انواع استاندارد و پارامترهای محاسباتی مربوط به میلگرد

معمولا سازمان های بین المللی برای تایید میلگرد استانداردهایی را در نظر می گیرند که از مهمترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • انجمن مواد و آزمون آمریکا با آیین نامه (ACI (318-14 و نام اختصاری ATSM
  • استاندارد ژاپن با نام اختصاری (JIS G3112)
  • DIN آلمان با استاندارد (DIN 488)
  • سازمان بین المللی استاندارد یا ISO که (ISO 6935) را برای فولاد تعیین کرده است.

جدا از استانداردهای تعیین شده جهانی برای میلگرد یک سری استانداردهای دیگر نیز تعیین شده است که ایران از آن ها استفاده می کند. برای مثال می توان به استاندارد روسیه، استاندارد DIN و استاندارد ISIRI 3132  اشاره کرد که نوع روسی آن مورد استفاده شرکت ذوب آهن قرار گرفته است.

اولین  پارامتر محاسباتی مربوط به میلگرد به مشخصات ظاهری آن بر می گردد. شرکت ها براساس استانداردهای مختلف، جداولی وزنی برای میلگرد تعیین می کنند. یکی از کاربردهای این جداول داشتن وزن بسته بندی میلگردها بعد از تولید است که به بندیل میلگرد معروف است. از دیگر پارامترهای محاسباتی می توان به الزامات مکانیکی در تولید میلگرد اشاره کرد. در تعیین قیمت روز میلگرد، تفاوت در خواص مکانیکی که معلول وجود استانداردهای مختلف است تاثیر بسیار زیادی دارد.

کارخانه‌ های تولید میلگرد

به طور کلی می‌توان گفت کشور ما به دلیل حجم بالای استفاده از میلگرد در صنایع و ساختمان سازی تا حدود زیادی به خودکفایی رسیده است. همین امر باعث شده تا کارخانه‌های بسیاری در ایران به تولید میلگرد مشغول شوند.

از مهمترین این کارخانه‌ها می‌توان به میلگرد زاگرس، میلگرد میانه، ذوب آهن اصفهان، میلگرد بناب، جهان فولاد غرب، میلگرد کویر کاشان، و فایکو اشاره کرد.

قیمت میلگرد

بسیاری از تغییرات سیاسی و به تبع آن ارزی کشور مستقیماً در قیمت گذاری میلگرد نقش بسزایی دارند. از دیگر عوامل مهم در تغییرات قیمت میلگرد  می توان به میزان صادرات میلگرد، نوسانات بازار بورس و تحریم های خارجی اشاره کرد که هر کدام می تواند موضوع مقاله ای جداگانه باشد.شما عزیزان می توانید برای اطلاع از آخرین قیمت ها و خرید انواع میلگرد به صفحه قیمت میلگرد فولاد آذربایجان سر بزنید.

قیمت میلگرد

سخن پایانی

در این مطلب به تعریف، انواع میلگرد و کاربرد میلگردهای A1 A2 A3 A4 تا حدودی پرداخته شد. همچنین به تفاوت های آن ها که از جمله مهمترین موارد آن می توان به شکل ظاهری آن ها اشاره کرد. همچنین به نقش آرماتور در ساخت و ساز و نیز معرفی مهمترین کارخانه های تولید میلگرد در سطح کشور اشاره شد.

مشاهده قیمت سایر تولیدکنندگان